OTOP Turek. Obchody Międzynarodowego Dnia Jerzyka

Turkowska Grupa Lokalna OTOP podsumowała obchody Międzynarodowego Dnia Jerzyka. W ramach wydarzenia przeprowadzono szereg akcji informacyjnych i spotkań. 

Dzięki wsparciu finansowym Związku Gmin Powiatu Tureckiego 17 maja przeprowadzone zostało szkolenie „Jak chronić siedliska jerzyków” skierowane do administratorów budynków, władz gmin powiatu tureckiego i miasta Turek. Ponadto udział wziąć w nim mogli przedstawiciele spółdzielni mieszkaniowych w Turku oraz przedsiębiorcy budowlani wykonujących prace termomodernizacyjne w budynkach.

Wśród podjętych działań znalazły się również:

• spotkanie przedstawiciela TGL OTOP z wychowankami przedszkola nr 6 w Turku. Przedszkole to uzyskało tytuł „Przedszkola przyjaznego jerzykom”. W podziękowaniu za udział w akcji otrzymało pamiątkowy dyplom i budkę lęgową dla ptaków (ufundowaną przed SOD w Turku). Dzieci brały udział w zabawach, uczyły się rozróżniać jerzyki od jaskółek i obserwowały jerzyki w locie na terenie przedszkola.
• w kinie TUR dzieci mogły obejrzeć film animowany o jerzyku „Manu- bądź sobą”,
• rozdano budki lęgowe dla jerzyków szkołom podstawowym w Turku. Budki te ufundowała firma MKW – budki dla jerzyków i nietoperzy. Budki niebawem zawisną na szkołach w naszym mieście i będą stanowić bezpieczne miejsce dla tych pożytecznych ptaków,
• z okazji Dnia Dziecka wraz z Nadleśnictwem Lasów Państwowych w Turku wzięto udział w pikniku pod hasłem Ptasia Edukacja,
• wraz z Turkowskim Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami braliśmy udział w Pikniku Rodzinnym i edukowaliśmy dzieci (i nie tylko) o jerzykach i innych ptakach.

DLACZEGO I JAK CHRONIĆ SIEDLISKA JERZYKÓW:

Jerzyki lęgną się niemal wyłącznie w budynkach. Gniazdo ulokowane jest tam w szczelinach, np. starej kamienicy czy bloków z wielkiej płyty. Są związane ze swoimi miejscami lęgowymi. Po zamknięciu otworów, w których gniazdowały potrafią z całą siłą uporczywie uderzać głową w mur, by dostać się do otworu, który był tam w poprzednim sezonie. Fenomenem ich lub przekleństwem jest to, że trafiają w swoje lęgowiska co do centymetra. Dlatego tak ważne jest rozwieszanie budek w tych miejscach, w których znajdowały się otwory lub maksymalnie blisko. Najlepszą metodą jest, by przeprowadzanie ociepleń po sezonie lęgowym, a miejsca z otworami zostawiać otwarte lub wieszać tam budki zastępcze. Powieszenie jednak 2-3 budek lęgowych na całym osiedlu, to stanowczo za mało, gdy na jednym bloku pod stropodachem gniazdowało kilkanaście par. Nie jest łatwo określić miejsca lęgowe tych ptaków. Znajdują się one na dużych wysokościach. Młode są bardzo ciche, a ich rodzice czasem przez kilka godzin nie przylatują do potomstwa odlatując po pokarm na wiele kilometrów. Dlatego niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, gdy podczas ocieplania budynku zatyka się otwory wraz z pisklętami lub matkami wysiadującymi. Ekspertyza ornitologiczna powinna być wykonywana rzetelnie. Niestety wymaga poświecenia kilkunastu godzin w terenie, by określić, czy są w budynkach lęgowe jerzyki, czy nie.

Jerzyki żywią się owadami. Ich pokarm stanowią również komary i muchy. Dla mieszkańców dużych skupisk bloków i śmietników, może okazać się wybawieniem w okresie letnim. W Polsce objęty ochroną gatunkową ścisłą. Od lat 90. XX wieku obserwuje się stopniowe zmniejszanie liczebności jerzyków w miastach. Wśród przyczyn wymienia się przede wszystkim remonty i prace termomodernizacyjne oraz zastępowanie starych budynków nowymi. Powoduje to utratę miejsc lęgowych dogodnych dla jerzyków.

OCHRONA JERZYKÓW MOŻE POLEGAĆ NA:

• powstrzymaniu się od prowadzenia prac budowlanych i remontowych w sezonie lęgowym, czyli od początku marca do końca sierpnia. W przeciwnym wypadku istnieje ryzyko zniszczenia gniazd i płoszenia lęgnących się ptaków, co jest zabronione prawem. (Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 roku (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614), art. 127 pkt. 2 lit. e.);
• by móc prowadzić prace remontowo-budowlane obiektów w których znajdują się siedliska ptaków (w tym jerzyków) trzeba uzyskać zgodę Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. RDOŚ po zasięgnięciu opinii eksperta ornitologa określa termin i warunki wykonywania prac remontowo-budowlanych. W razie utraty w czasie remontu miejsc gniazdowych określa ile budek lęgowych należy powiesić w ramach kompensaty przyrodniczej;
• zaniechaniu stosowania i usuwaniu niebezpiecznych dla jerzyków materiałów izolacyjnych używanych w stropodachach. Zwłaszcza sypkich i luźnych granulatów, w których jerzyki giną. W miejscach gniazdowania jerzyków nie należy stosować tych materiałów;
• zabezpieczaniu w czasie prac termoizolacyjnych budynków dostępu do miejsc gniazdowania. Stosowanie sprawdzonych rozwiązań takich jak odpowiednie otwory umożliwiające dostęp do stropodachów, w których co roku gniazdują jerzyki. Rozwiązania takie zostały zastosowane w Polsce w wielu miejscach.
• rozwieszaniu skrzynek lęgowych o specjalnej konstrukcji (wymiary: 34 × 18 × 20 cm, z owalnym wlotem 6,5 × 3,5 cm umieszczonym na środku wysokości ścianki).

Obowiązkiem każdego świadka łamania powyższych norm jest zgłoszenie zdarzenia w urzędzie miasta lub gminy oraz powiadomienie policji z wnioskiem o ściganie sprawcy zgodnie z art. 127 ust. 2 pkt e ustawy o ochronie przyrody. (źródło: Wikipedia)

materiał nadesłany