TKE o osiedlu Wyzwolenia: przebudowa tak, wycinka nie
Turecki Klub Ekologiczny zabrał głos w sprawie przebudowy południowej części osiedla Wyzwolenia. Ekolodzy nie sprzeciwiają się inwestycji, ale uważają, że przed jej kontynuowaniem należy dokładnie zbadać stan drzew i przygotować rozwiązania pozwalające zachować jak największą część istniejącej zieleni.
Turecki Klub Ekologiczny skierował do burmistrza Turku stanowisko dotyczące inwestycji pod nazwą Przebudowa ulic w rejonie osiedla Wyzwolenia 1,2,3,4,5 i 6 od strony południowej wraz z chodnikiem i infrastrukturą techniczną. Pismo otrzymali do wiadomości także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu, starosta turecki, Rada Miejska Turku, mieszkańcy osiedla oraz lokalne media.
Klub podkreśla, że nie jest przeciwny samej przebudowie osiedla. Zdaniem TKE po około 40 latach modernizacja tego terenu jest potrzebna. Ekolodzy sprzeciwiają się natomiast rozwiązaniom, które mogłyby doprowadzić do usunięcia dojrzałych drzew bez wcześniejszego sprawdzenia możliwości ich zachowania.
TKE wskazuje na błędy w przygotowaniu inwestycji
Klub przeanalizował dokumentację przetargową oraz projektową i na tej podstawie wskazuje kilka problemów. Wśród nich wymienia przede wszystkim brak inwentaryzacji dendrologicznej i przyrodniczej. Jak zauważa TKE, na mapach projektowych zaznaczono istniejące drzewa, ale w dokumentacji dotyczącej rozbiórek czy zagospodarowania zieleni nie opisano sposobu postępowania z nimi.
Zdaniem ekologów problemem jest również kolizja projektowanych parkingów i nowej konstrukcji jezdni z systemami korzeniowymi drzew. TKE zwraca uwagę, że przy głębokim korytowaniu terenu korzenie części drzew mogą zostać poważnie uszkodzone.
Klub uważa też, że na etapie projektu nie przewidziano rozwiązań technicznych pozwalających połączyć wykonanie parkingów z ochroną drzew. Wskazuje m.in. na nawierzchnie przepuszczalne, geokraty, konstrukcje rozkładające nacisk czy podniesienie poziomu projektowanej nawierzchni.
Najpierw ekspertyza, później decyzja o drzewach
TKE występuje z sześcioma wnioskami. Najważniejszym jest wstrzymanie robót w miejscach kolizji z drzewami do czasu wykonania niezależnej oceny dendrologicznej i ornitologicznej. Klub chce również szczegółowej inwentaryzacji każdego drzewa oraz przygotowania projektu zamiennego zakładającego zachowanie możliwie największej części drzewostanu.
Zdaniem ekologów wycinka powinna być ostatecznością i dotyczyć przede wszystkim drzew chorych, zamierających albo stanowiących zagrożenie. Jeżeli usunięcie części zieleni okaże się konieczne, TKE proponuje znacznie szerszą kompensację niż proste zastępowanie jednego wyciętego drzewa jedną sadzonką.
Klub domaga się również otwartych konsultacji z mieszkańcami osiedla Wyzwolenia.
TKE deklaruje jednocześnie gotowość do współpracy z miastem przy poszukiwaniu innych rozwiązań. Ekolodzy podkreślają, że ich celem nie jest zatrzymanie przebudowy, ale takie przeprowadzenie inwestycji, aby modernizacja osiedla nie oznaczała automatycznie utraty dojrzałej zieleni.
Poniżej publikujemy treść stanowiska Tureckiego Klubu Ekologicznego. Zachowaliśmy jego treść, porządkując jedynie numerację.
Stanowisko Tureckiego Klubu Ekologicznego
Turek, dnia 17.08.2026 r.
Burmistrz Miasta Turku
Urząd Miejski w Turku
ul. Kaliska 47
62-700 Turek
Do wiadomości:
- Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu
- Starosta Turecki
- Rada Miejska Turku
- Mieszkańcy Osiedla Wyzwolenia
- Lokalne portale internetowe
Dotyczy: Stanowisko Tureckiego Klubu Ekologicznego w sprawie inwestycji pn. „Przebudowa ulic w rejonie osiedla Wyzwolenia 1,2,3,4,5 i 6 od strony południowej wraz z chodnikiem i infrastrukturą techniczną” – wstrzymanie prac z powodu kolizji z istniejącym drzewostanem
Szanowny Panie Burmistrzu,
Wstęp
Jako Turecki Klub Ekologiczny zapoznaliśmy się z dokumentacją przetargową i projektową przedmiotowej inwestycji, udostępnioną w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz w dokumentach projektowych:
- Ogłoszenie o zamówieniu z 23.12.2025 r.,
- Opis Techniczny – Projekt zagospodarowania terenu,
- Projekt Zagospodarowania Terenu – plan sytuacyjno-wysokościowy z 11.2024 r. autorstwa PUBLIC ROAD Artur Siwczyk.
Stwierdzone braki na etapie przygotowania inwestycji
Analiza wykazuje, że na etapie przygotowania inwestycji popełniono istotne błędy, które doprowadziły do konieczności przerwania robót:
a) Brak inwentaryzacji dendrologicznej i przyrodniczej.
Na mapie do celów projektowych (PZT) wrysowane są dziesiątki drzew istniejących (oznaczenie geodezyjne – kółko z kropką), w szczególności na odcinkach 0+200 do 0+380 oraz 0+400 do 0+530. W Opisie Technicznym w pkt 2.7 „Elementy przeznaczone do rozbiórki” wymienione są jedynie nawierzchnie, krawężniki i oświetlenie. Nie ma żadnej pozycji dotyczącej drzew. W rozdziale 4 „Ukształtowanie terenu i układ zieleni” jedyną zielenią jest „zakładanie trawników z siewu – mieszanki odporne na suszę (kostrzewa owcza, wiechlina łąkowa)”.
b) Kolizja projektowa.
Projekt przewiduje pełną wymianę konstrukcji – 7 250 m² jezdni asfaltowej i 5 250 m² parkingów z kostki betonowej (Opis Techniczny pkt 3.3). Przy pełnym korytowaniu 40–60 cm, przy drzewach rosnących na płytach betonowych z lat 80-tych (korzenie płytkie, rozległe – co potwierdza pismo Zastępcy Burmistrza z 15.07.2025 r.), kolizja jest nieunikniona. PZT wrysowuje nowe miejsca postojowe (kolor niebieski) bezpośrednio w miejscach istniejących drzew.
c) Brak rozwiązań chroniących drzewa.
W ogłoszeniu o zamówieniu w pkt 6.1 zamawiający zakazał ofert wariantowych. Uniemożliwiło to wykonawcom zaproponowanie technologii chroniących system korzeniowy (nawierzchnie przepuszczalne, geokraty, płyty rozkładające nacisk, podniesienie niwelety), wskazywanych jako standard przez np. Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu.
d) Pozorność aspektów środowiskowych.
W pkt 4.1.13 ogłoszenia zaznaczono „Tak” dla aspektów środowiskowych, jednak w pkt 4.1.14 doprecyzowano, że chodzi wyłącznie o dostępność dla osób niepełnosprawnych (art. 100 Pzp). Brak jest oceny wpływu na zieleń wysoką, retencję, mikroklimat i bioróżnorodność. Rozdział 6.4 Opisu Technicznego „Wpływ inwestycji na środowisko” jest szczątkowy i nie odnosi się do drzewostanu.
e) Brak decyzji na wycinkę przed przetargiem.
Skoro kolizja była widoczna już na PZT, Gmina powinna uzyskać decyzję z art. 83 ustawy o ochronie przyrody przed ogłoszeniem przetargu. Uzyskiwanie jej w trakcie robót powoduje wstrzymanie inwestycji i narusza art. 87a ustawy.
Stanowisko Klubu
Nie jesteśmy przeciwni przebudowie osiedla Wyzwolenia. Przebudowa po 40 latach jest konieczna. Jesteśmy przeciwni powieleniu błędu sprzed 40 lat – wykonania infrastruktury nieprzepuszczalnej kosztem dojrzałej zieleni, która pełni kluczowe funkcje: retencyjną (transpiracja 300–500 l/dobę/drzewo), klimatyczną (obniżenie temperatury, cień), przyrodniczą (siedliska ptaków) i społeczną.
Uważamy, że wycinka nie jest jedynym rozwiązaniem, co potwierdza również portal Turek24. Istnieją technologie XXI wieku pozwalające pogodzić parkingi z ochroną drzew.
WNIOSKI
Wnosimy o:
1. Natychmiastowe wstrzymanie robót budowlanych w strefach kolizji z drzewami (odcinki wskazane na PZT) do czasu wykonania niezależnego operatu dendrologicznego i ornitologicznego (okres lęgowy).
2. Zlecenie niezależnej inwentaryzacji dendrologicznej przez arborystę z certyfikatem (gatunek, obwód, SOD – Strefa Ochrony Drzewa, KSD – Krytyczna Strefa, stan zdrowotny) dla każdego drzewa z mapy.
3. Opracowanie projektu zamiennego / wariantu z maksymalnym zachowaniem drzewostanu, z zastosowaniem: podniesienia niwelety, konstrukcji mostkujących (geokrata, płyty odciążające), nawierzchni przepuszczalnych, zmiany organizacji parkingów (miejsca skośne, przerwy w szpalerach) oraz wyznaczenia stref ochronnych.
4. Dopuszczenie wycinki wyłącznie jako ostateczności – dla drzew chorych, zamierających lub zagrażających bezpieczeństwu, po uzyskaniu prawomocnej decyzji RDOŚ i przeprowadzeniu konsultacji społecznych.
5. Przyjęcie zasady adekwatnej kompensacji przyrodniczej – nie 1:1 sadzonka, lecz wskaźnik oparty na obwodzie (np. suma obwodów nasadzeń = min. suma obwodów drzew usuwanych, materiał o obw. min. 18–20 cm, 3-letnia pielęgnacja i nawadnianie w kosztach inwestycji) oraz zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej i retencyjnej.
6. Przeprowadzenie otwartych konsultacji społecznych z mieszkańcami Os. Wyzwolenia w zakresie wariantu zamiennego.
Deklaracja współpracy
Jako Turecki Klub Ekologiczny deklarujemy gotowość do merytorycznego wsparcia Gminy – udział naszych członków w wizji terenowej, pomoc w inwentaryzacji oraz konsultacja rozwiązań błękitno-zielonej infrastruktury. Naszym celem nie jest blokada inwestycji, lecz jej realizacja zgodnie ze sztuką ogrodniczą i zasadami adaptacji do zmian klimatu, tak by za kolejne 40 lat nie trzeba było tłumaczyć, że dzisiejsza technologia również była błędna.
Z poważaniem,
Zarząd Tureckiego Klubu Ekologicznego
Stanowisko TKE sporządzone zostało w oparciu o następujące dokumenty:
- Ogłoszenie o zamówieniu z 23.12.2025 r. – pkt 4.2.2.1, 6.1
- Opis Techniczny z projektu zagospodarowania terenu – pkt 2.7, 3.3, 4, 6.4 + zdjęcia stanu istniejącego z drzewami (str. 21)
- Projekt Zagospodarowania Terenu 11.2024 – fragmenty z kolizją drzew i parkingów (0+200–0+380, 0+400–0+530) – część rysunkowa
- Pismo Zastępcy Burmistrza z 15.07.2025 r. (wg Turek24)
- Artykuł Turek24 „Drzewa na Wyzwolenia. Wycinka nie jest jedynym rozwiązaniem”
