Wielkie plany w małym mieście. Makary Górzyński bada historię Turku w XX w.
Makary Górzyński zabrał się ze kolejny projekt badawczy. Autor opowieści o zabytkach Turku i powiatu tureckiego podjął się próby uchwycenia polityczności projektów przebudowy, rozbudowy i modernizacji Turku. „Dzięki wsparciu finansowemu Marszałka Województwa Wielkopolskiego (stypendia w dziedzinie kultury) wróciłem do badań naukowych nad architekturą i urbanistyką naszego miasta” – informuje historyk architektury.
Tym razem przedmiotem badań będzie historia Turku w XX wieku, pełnym burzliwych i tragicznych wydarzeń. Badacz przyjrzy się przemianom naszego miasta w okresie II Rzeczypospolitej, w latach hitlerowskiej okupacji oraz w pierwszym powojennym piętnastoleciu. „Interesują mnie problemy modernizacyjne oraz poszukiwanie impulsów rozwojowych dla Turku – a szczególnie rola architektury czy planowania przestrzennego w tych inicjatywach. Lata trzydzieste, związane ze wsparciem premiera Składkowskiego, projekty hitlerowskiej przebudowy Turku czy pierwsze powojenne działania, wyobrażenia na temat przyszłości miasta – jeszcze przed powstaniem elektrowni i kopalni – to obszary mojego działania” – zaznacza Górzyński.
Czytaj również artykuł: Joanna Gogulska oraz Makary Górzyński ze stypendiami marszałka Woźniaka
W opisie projektu Wielkie plany w małym mieście: historia przemian urbanistycznych Turku pierwszej połowy XX wieku jako opowieść o projektach politycznych modernizacji Wielkopolski m.in. czytamy:
Wraz z odzyskaniem niepodległości przez Polskę przed tego typu miasteczkami prowincjonalnymi otwierała się trudna droga do samorządu i samostanowienia o sobie, a także żmudnego poszukiwania możliwości gospodarczej stabilizacji w nękanej powojennymi kryzysami II Rzeczypospolitej. Jednak to właśnie w dwudziestoleciu międzywojennym z dziejami Turku zostały związane losy postaci, takich jak znakomity artysta Józef Mehoffer czy premier Felicjan Sławoj-Składkowski, które zaważyły także na kierunkach rozwoju miasta i jego modernizacyjnych perspektywach. Dzieląc los wielu innych wielkopolskich ośrodków po katastrofie wrześniowej 1939 roku miasto stało się jednym z ogniw hitlerowskiej administracji kolonizacyjnej w „Kraju Warty”. Okręgu, który miał się stać modelowym regionem wschodnim III Rzeszy, wskazującym potencjał zawłaszczenia środkowoeuropejskich ziem przez totalitarne państwo niemieckie.
W roku bieżącym – jak informuje Makary Górzyński – po przeprowadzonych kwerendach archiwalnych i bibliotecznych, powstanie obszerny tekst podsumowujący najnowsze badania. Będzie on prezentował także i te obiekty, które z krajobrazu Turku zniknęły – jak hale i biurowce ZPJ „Miranda” przy ul. Kaliskiej.
